Wet werkelijk rendement box 3: vertraagd, niet uitgesteld

Wat is er tot nu toe besloten?

De Wet werkelijk rendement box 3 (wetsvoorstel 36.748) moet het huidige fictief-rendementstelsel vanaf 2028 vervangen. In plaats van een vast forfaitair percentage betaal je dan belasting over wat je vermogen daadwerkelijk heeft opgeleverd: een combinatie van een vermogensaanwasbelasting (voor onder andere aandelen, ETF's en spaargeld) en een vermogenswinstbelasting (voor vastgoed). De route tot nu toe:

• 12 februari 2026 de Tweede Kamer neemt het wetsvoorstel aan.
• 19 juni 2026 staatssecretaris Eerenberg stuurt een brief met een "menu" aan mogelijke verzachtingen naar beide Kamers, zonder daarin al concrete keuzes te maken.
• 30 juni 2026 de Eerste Kamer voert het plenaire debat. Een meerderheid besluit de stemming aan te houden tot na de behandeling van een aangekondigde novelle (een wijzigingswet) van het kabinet.
• 7 juli 2026 bij de stemming over vier ingediende moties wordt de motie-Schalk (SGP) om geen bezwaar te maken tegen intrekking van het wetsvoorstel, verworpen. Drie andere moties worden aangehouden, waaronder de motie-Kroon (BBB), die het kabinet vraagt in te zetten op een wet gebaseerd op vermogenswinstbelasting (belasting pas bij verkoop) in plaats van het huidige voorstel, dat voor aandelen en ETF's uitgaat van vermogensaanwasbelasting (belasting over jaarlijkse waardestijging).

Het kabinet heeft toegezegd na de zomer met aanpassingen te komen; de novelle wordt rond Prinsjesdag 2026 eerst bij de Tweede Kamer ingediend. Pas na behandeling en stemming daar kan de Eerste Kamer de wet weer oppakken, op zijn vroegst vanaf januari 2027. Senatoren Schalk (SGP) en Van Rooijen (50PLUS) waarschuwden tijdens het debat dat dit traject zich mogelijk tot in het voorjaar van 2027 uitstrekt.

"Aangehouden" is iets anders dan "uitgesteld"

Op nieuwssites en in vakmedia wordt vaak kortweg gesproken over "uitstel" van box 3. Dat is niet helemaal precies. Er is een verschil tussen twee dingen:

• Wat er wel is gebeurd: de Eerste Kamer heeft de stemming over het huidige wetsvoorstel aangehouden. Dat is een procedurele vertraging in het wetgevingsproces.
• Wat er niet is gebeurd: het kabinet heeft de beoogde invoerdatum van 1 januari 2028 niet officieel losgelaten. Die datum staat nog steeds als doel.

Wat als 1 januari 2028 niet haalbaar blijkt?

De planning is krap: de Eerste Kamer begint op zijn vroegst in januari 2027 met de hernieuwde behandeling, terwijl de wet een jaar later, op 1 januari 2028, al zou moeten ingaan. Dat is weinig ruimte voor een stelselwijziging van deze omvang, en verschillende senatoren (waaronder Schalk en Van Rooijen) hebben daar tijdens het debat op gewezen. In Kamerstukken en vakmedia worden globaal drie uitkomsten besproken, zonder dat daar op dit moment een besluit over ligt:

1. De wet gaat alsnog per 1 januari 2028 in, eventueel op onderdelen aangepast via de novelle.
2. De invoerdatum schuift op, met een verlenging van de huidige tegenbewijsregeling voor de tussenliggende jaren.
3. Het wetsvoorstel wordt inhoudelijk herzien, bijvoorbeeld richting het door de motie-Kroon (BBB) bepleite alternatief op basis van vermogenswinstbelasting, of ingetrokken, zoals de (verworpen) motie-Schalk beoogde.

Wat betekent dit voor jouw aangifte, nu en straks?

Voor je eerstvolgende aangiftes verandert er in de praktijk niets aan deze onzekerheid. De tegenbewijsregeling geldt sowieso voor de belastingjaren 2021 tot en met minimaal 2027, ongeacht wanneer de Wet werkelijk rendement uiteindelijk ingaat. Je kunt dus, los van dit wetgevingsdossier, nu al bekijken of tegenbewijs voor jou loont.

Wat wel verstandig is: houd bij wat je nodig hebt als de wet er straks wel komt. De administratieplicht onder de nieuwe wet is namelijk stevig, je moet per bezitting de begin- en eindwaarde per kalenderjaar kunnen aantonen. Zie ook het artikel over welke keuzes je dit jaar al kunt maken voor je aangifte 2027.

Rekenvoorbeeld: fictief rendement vs. werkelijk rendement

De tarieven voor de Wet werkelijk rendement zijn nog niet definitief, maar op basis van het huidige wetsvoorstel is een indicatie te geven. Stel: je hebt €150.000 in een accumulerende ETF, geen ander vermogen, en bent alleenstaand (heffingsvrijvermogen €59.357 in 2026). Vergelijk een goed beursjaar met een slecht beursjaar.

Het patroon is duidelijk: in een goed beursjaar betaal je onder de Wet werkelijk rendement fors meer dan onder het huidige fictieve stelsel, omdat het forfait (6,00%) veel lager ligt dan een werkelijke koersstijging van 15%. In een slecht jaar geldt het omgekeerde: je betaalt niets, terwijl het fictieve stelsel gewoon belasting blijft heffen over een forfait, los van wat er werkelijk is gebeurd met je vermogen.

Hoe blijf je op de hoogte?

Dit dossier is nog volop in beweging. De eerstvolgende mijlpaal is de novelle die rond Prinsjesdag 2026 wordt verwacht, gevolgd door de behandeling in de Eerste Kamer vanaf januari 2027. Wij actualiseren dit artikel zodra daar nieuws over is. Voor de formele stand van zaken kun je ook zelf het wetsvoorstel-dossier 36.748 op eerstekamer.nl volgen.